Beton reçetesi, bir metreküp betonun hangi malzemeden ne kadar içereceğini söyler. Kâğıt üzerinde basit görünür; ama santralde reçetenin doğru uygulanması nem, tartım disiplini, katkı dozajı ve kayıt tutmaya bağlıdır. Bu sayfada beton santrali reçete yönetiminin temel noktalarını ve otomasyonun burada ne kazandırdığını anlatıyoruz.
Beton reçetesi neleri içerir?
- Agrega fraksiyonları: Kum ve farklı boyutlardaki mıcırlar, kg/m³ olarak ve kuru ağırlık üzerinden.
- Çimento: Tipi ve miktarı; birden fazla çimento kullanılabilir.
- Su: Hedef su miktarı; su/çimento oranını belirler.
- Katkılar: Akışkanlaştırıcı, priz geciktirici gibi kimyasallar, genellikle çimento miktarına oranla.
Su/çimento oranı neden bu kadar önemli?
Betonun dayanımını ve dayanıklılığını en çok etkileyen değer su/çimento oranıdır. Karışıma fazladan verilen su işlenebilirliği artırır ama dayanımı düşürür. Santralde bu oranı bozan en yaygın etken agreganın getirdiği nemdir: reçetedeki su tam verilse bile agregadaki nem eklendiğinde gerçek su fazla olur. Bu yüzden nem düzeltmesi reçete yönetiminin ayrılmaz parçasıdır.
Birim ağırlık ve reçete kontrolü
Reçetedeki bütün malzemelerin toplamı betonun birim ağırlığını verir. Reçete girilirken birim ağırlığın ve su/çimento oranının anında hesaplanması, yazım hatalarını daha üretime girmeden yakalar. Beklenenden çok farklı bir birim ağırlık, yanlış yazılmış bir sıfırın habercisi olabilir.
Reçete yetkisi ve izlenebilirlik
Reçete, santralin en kritik verisidir. Kimin reçete değiştirebileceği sınırlı olmalı, üretilen her batch’in hangi reçeteyle üretildiği kayıtta görünmelidir. Bir şikâyet geldiğinde o gün hangi reçetenin, hangi nem değeriyle ve hangi gerçek tartımlarla üretildiği geriye dönük bulunabilmelidir.
Sipariş, parti ve irsaliye
Reçete tek başına yeterli değildir; santral siparişe göre çalışır. Sipariş metreküp olarak girilir, yazılım bunu batch’lere böler, her parti döküldükçe kalan miktar düşer ve sevk fişi (irsaliye) hazırlanır. Ay sonunda kaç metreküp üretildiği defterden değil kayıttan gelir.
DKT CPlants reçeteyi nasıl yönetir?
DKT CPlants‘ta reçete girişi operatör yetkisindedir; birim ağırlık ve su/çimento oranı siz yazarken ekranda hesaplanır. Nem düzeltmesi reçeteye otomatik uygulanır: ıslak agrega yukarı, su aşağı çekilir. m³ bazlı sipariş takibi, parti dökümü, gerçek su/çimento oranı ve imza alanlı sevk fişi aynı programdadır; raporda tolerans dışına çıkan her hücre kırmızı görünür. Üretim kaydı CSV olarak tutulur, Türkçe Excel’de doğrudan açılır.
Sık sorulan sorular
Beton reçetesindeki agrega değerleri kuru mu ıslak mı?
Reçetedeki agrega değerleri kuru ağırlıktır. Santralde tartılan agrega ıslak olduğu için nem oranına göre düzeltme yapılması gerekir.
Reçeteyi kim değiştirebilmeli?
Reçete değişikliği yetkili kullanıcılarla sınırlı olmalı ve her batch’in hangi reçeteyle üretildiği kayıtta görünmelidir.
Katkı miktarı nasıl hesaplanır?
Katkılar genellikle çimento miktarına oranla belirlenir. Reçetede çimento miktarı değiştiğinde katkı miktarı da buna göre güncellenmelidir.
Eski santral programımdaki reçeteleri aktarabilir miyim?
Evet. Reçeteler yeni yazılıma aktarılır; aktarım sonrası birim ağırlık ve su/çimento oranı kontrol edilerek doğrulanır.
İlgili sayfalar
- Beton santrali otomasyon yazılımı (DKT CPlants)
- Beton santrali tartım sistemi
- Beton santralinde nem düzeltmesi
- Beton santrali israf hesaplayıcı
Santralinizin IO listesini gönderin
Santralin giriş/çıkış listesi ve PLC tipi yeterli. Uyumluluğu birlikte çıkaralım, DKT CPlants ile kendi santralinizi simülasyonda gösterelim. WhatsApp: 0547 909 99 90