Kaynak traktörü, kaynak torcunu bir ray üzerinde dikiş boyunca sabit hızla taşıyan bir kaynak otomasyonudur. Sahada “kaynak arabası”, “raylı kaynak robotu” ya da “kaynak traktörü” diye anılır. En çok tank, silo, boru ve gemi gibi uzun dikişli işlerde kullanılır. Bu yazıda kaynak traktörünün parçalarını, hangi yöntemlerle kullanıldığını ve alırken nelere bakmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Kaynak traktörünün parçaları
- Ray: Traktörün üzerinde gittiği yoldur. Rijit (düz) raylar düz dikişler için, esnek raylar silindirik gövdeler için kullanılır. Ray genellikle mıknatıslı ayaklarla parçaya tutturulur.
- Taşıyıcı ve sürücü: Motor, dişli ya da zincirle ray üzerinde ilerleyen gövdedir. Kaynak hızını o belirler.
- Torç tutucu: Torcun yüksekliğini, yana kaymasını ve açısını ayarlamaya yarar.
- Salınım (weaving): Torcu dikiş boyunca sağa sola sallayarak geniş ağızların doldurulmasını sağlar; her traktörde bulunmaz.
- Kontrol ünitesi: Hız, salınım ve başlat/durdur ayarlarının yapıldığı yerdir.
- Dikiş takibi: Torcu gerçek dikişin üzerinde tutan sensör sistemidir. Klasik traktörlerde yoktur; DKT traktörlerinde kamera ve 2 lazer sensörle yapılır.
Hangi kaynak yöntemleriyle kullanılır?
Kaynak traktörleri en yaygın olarak gazaltı (MIG/MAG) ve özlü tel kaynağıyla kullanılır; kalın sac ve uzun dikişlerde tozaltı kaynağı da yaygındır. Traktör torcu taşır, akımı kaynak makinesi verir. Bu yüzden traktör ile kaynak makinesinin uyumu baştan düşünülmelidir. DKT’de kaynak makinesi müşterinin tercihine göre belirlenir.
Kaynak traktörü alırken bakılacak 7 şey
- Parça ölçüleri: Sac kalınlığı ve gövde çapı ray seçimini belirler.
- Dikiş boyu ve pozisyonu: Yatay, dikey ya da çevresel dikiş farklı düzen ister.
- Kaynak yöntemi ve makine uyumu: Torç tipi ve kaynak makinesiyle bağlantı.
- Ray tipi: Düz dikiş için rijit, silindirik gövde için esnek ray.
- Hız ve salınım: Kaynak yapılacak ağız genişliğine uygun ayar aralığı.
- Dikiş takibi: Uzun dikişlerde operatörün sürekli müdahale etmesini önleyen en önemli özelliktir.
- Servis ve yedek parça: Arıza anında ulaşabileceğiniz bir firma.
Dikiş takibi olan ve olmayan traktör
Dikiş takibi olmayan bir traktör ray boyunca kör gider. Ray dikişe tam paralel değilse ya da sac dalgalıysa torç yavaş yavaş dikişin dışına kayar; operatör traktörün başında durup ayar düğmeleriyle sürekli düzeltme yapar. Dikiş takibi olan bir traktörde bu düzeltmeyi sistem kendisi yapar, operatör yalnızca işi kontrol eder. DKT’nin görüntü işlemeli kaynak traktöründe kamera kaynak bölgesini tarar ve kaymayı düzeltir, 2 lazer sensör de torç mesafesini sabit tutar. Yöntemlerin karşılaştırması için kaynak dikiş takibi yazımıza bakabilirsiniz.
Özet
- Kaynak traktörü torcu ray üzerinde sabit hızla taşıyan, uzun dikişler için en pratik otomasyondur.
- Ray tipi, kaynak yöntemi ve makine uyumu baştan doğru seçilmelidir.
- Uzun dikişlerde dikiş takibi, operatörü traktörün başından kurtaran özelliktir.
Tank ve silo uygulamaları için tank kaynak robotu, fiyat kalemleri için kaynak robotu fiyatları sayfalarımıza bakabilirsiniz.