Endüstriyel robot, üretimde tekrar eden işleri programlanmış hareketlerle yapan, birden fazla ekseni olan otomatik bir makinedir. Kaynak, parça taşıma, paletleme, boya ve montaj gibi işlerde insanın yorulduğu, hata yaptığı ya da tehlikede olduğu noktalarda kullanılır. Bu yazıda endüstriyel robotun parçalarını, çeşitlerini, kullanım alanlarını ve seçerken bakılacak değerleri anlatıyoruz.
Endüstriyel robotun parçaları
- Manipülatör (robot kolu): Motorlar, redüktörler ve gövdeden oluşan, hareket eden kısım.
- Kontrol ünitesi: Motorları süren ve programı çalıştıran dolap. Robotun beyni burasıdır.
- Öğretme kumandası (teach pendant): Operatörün robotu elle hareket ettirip noktaları kaydettiği el terminali.
- Uç işlevci (end effector): Robotun ucundaki alet: kaynak torcu, tutucu (gripper), vakum, boya tabancası gibi. Robotun ne iş yapacağını bu belirler.
- Sensörler: Kamera, lazer, kuvvet sensörü gibi robotun çevresini algılamasını sağlayan donanımlar.
Endüstriyel robot çeşitleri
| Tip | Yapısı | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Mafsallı robot kol | Genellikle 6 dönel eksen; insan koluna benzer. | Kaynak, taşıma, boya, montaj. En yaygın tip. |
| Kartezyen (gantry) robot | X, Y, Z doğrusal eksenler. | Geniş alanda taşıma, CNC besleme, uzun düz kaynaklar. |
| SCARA | Yatay düzlemde hızlı hareket eden 4 eksenli kol. | Küçük parça montajı, al-bırak. |
| Delta robot | Tavana asılı, paralel kollu. | Hafif ürünlerde çok hızlı al-bırak, paketleme. |
| Cobot (işbirlikçi robot) | İnsanla aynı alanda çalışmak için kuvvet sınırlamalı kol. | Küçük partiler, montaj, makine besleme. |
Mafsallı kolların ayrıntısı için 6 eksenli robot kol nedir?, doğrusal sistemler için kartezyen robot nedir? ve cobot nedir? yazılarımıza bakabilirsiniz.
Nerelerde kullanılır?
- Kaynak: Gazaltı ve punta kaynağı, robotların en yaygın kullanıldığı işlerden biridir.
- Parça taşıma ve makine besleme: CNC tezgâhı, pres ya da enjeksiyon makinesine parça yükleme-boşaltma.
- Paletleme: Koli ve çuvalların palete dizilmesi.
- Boya ve kaplama: Sağlığa zararlı ortamda düzgün kalınlıkta boya.
- Montaj ve kalite kontrol: Kamera ile parça kontrolü, vidalama, yapıştırma.
Robot seçerken bakılacak 5 değer
- Taşıma kapasitesi (payload): Uç işlevci ve parçanın toplam ağırlığı, bilekteki momentle birlikte.
- Erişim (reach): Robotun ulaşabildiği en uzak nokta; hücrenin boyutunu belirler.
- Eksen sayısı: Parçaya hangi açılardan yaklaşmak gerektiğine göre 4, 5 ya da 6 eksen.
- Tekrarlanabilirlik: Robotun aynı noktaya ne kadar tutarlı geri döndüğü. Endüstriyel robotlarda milimetrenin onda biri mertebesindedir.
- Çevre koşulları: Toz, su, sıcaklık ve kaynak sıçrantısına karşı koruma sınıfı.
Robot mu, özel makine mi?
Robot esnektir: programı değiştirerek farklı parçalara uyarlanır. Tek bir parçayı yıllarca aynı şekilde işleyecekseniz, özel tasarlanmış bir makine daha hızlı ve daha ucuz olabilir. Doğru karar için parçanın çeşitliliğine, adedine ve döngü süresine birlikte bakmak gerekir. Bu değerlendirmeyi makine tasarımı ve robotik projelerimizde ilk adımda yapıyoruz.
DKT’nin yaklaşımı: gören robot
Klasik robot, öğretilen noktaya gider; parça biraz kaymışsa bunu bilmez. DKT robotlarında kamera ve lazer sensörlerinden oluşan görüntü işleme sistemi bulunur: robot parçayı ve dikişi görür, küçük farkları kendisi düzeltir. Yapay zekâlı kaynak robotumuzda ise usta kaynak yerini tebeşirle işaretler, robot işareti tanıyıp kaynağı atar.
Özet
- Endüstriyel robot; kol, kontrol ünitesi, öğretme kumandası, uç işlevci ve sensörlerden oluşur.
- En yaygın tipler mafsallı kol, kartezyen, SCARA, delta ve cobottur.
- Seçimde taşıma kapasitesi, erişim, eksen sayısı, tekrarlanabilirlik ve çevre koşulları belirleyicidir.
- Robotu görüntü işlemeyle donatmak, parçadaki farkları telafi eder ve programlama yükünü azaltır.
İşiniz robota uygun mu?
Parçanızın fotoğrafını ve günlük adedinizi gönderin; robot mu, özel makine mi, birlikte bakalım.
Hizmetlerimiz için endüstriyel robot kol sayfamıza bakın.