Cobot (collaborative robot, işbirlikçi robot), insanla aynı alanda çalışabilecek şekilde tasarlanmış robot koludur. Bir şeye çarptığında kuvveti algılayıp durur, elle tutulup yönlendirilerek öğretilebilir. Son yıllarda özellikle küçük işletmelerde ve kaynakta hızla yaygınlaştı. Bu yazıda cobotun ne olduğunu, klasik endüstriyel robottan farklarını ve “cobot çitsiz çalışır” düşüncesinin neden eksik olduğunu anlatıyoruz.
Cobot nasıl güvenli çalışır?
Endüstriyel robot güvenliği ISO 10218 standardında, işbirlikçi çalışma ise ISO/TS 15066 teknik şartnamesinde tanımlanır. İşbirlikçi çalışmanın dört yolu vardır:
- Güvenli izlenen duruş: İnsan alana girdiğinde robot durur, çıkınca devam eder.
- Elle yönlendirme: Operatör robotu elle tutup hareket ettirir.
- Hız ve mesafe izleme: İnsan yaklaştıkça robot yavaşlar, çok yaklaşınca durur.
- Güç ve kuvvet sınırlama: Robot temas anında insana zarar vermeyecek kuvvetin altında kalır. Cobotları cobot yapan asıl özellik budur.
Cobot ile endüstriyel robot farkı
| Cobot | Endüstriyel robot | |
|---|---|---|
| Taşıma kapasitesi | Genellikle birkaç kilodan birkaç on kiloya. | Birkaç kilodan yüzlerce kiloya. |
| Hız | İnsanla birlikte çalışırken sınırlıdır. | Yüksek; kısa döngü süreleri için uygundur. |
| Güvenlik | Risk değerlendirmesine göre çitsiz çalışabilir. | Genellikle çit veya ışık perdesi gerekir. |
| Programlama | Elle yönlendirme ve basit ekranlarla kolaydır. | Öğretme kumandası ve uzmanlık gerektirir. |
| Kurulum | Hafif; kolayca yer değiştirebilir. | Sabit montaj ve hücre gerektirir. |
“Cobot çitsiz çalışır” düşüncesi neden eksik?
Cobotun kendisi güvenli olabilir; ama ucundaki alet ve yaptığı iş güvenli olmayabilir. Keskin bir parça taşıyan cobot ya da kaynak torcu tutan cobot, robot yavaş olsa bile tehlike oluşturur. Kaynakta ark ışığı, sıçrantı ve duman, cobotla da olsa perde ve emiş gerektirir. Bu yüzden her cobot uygulaması için risk değerlendirmesi yapılmalı; çitin gerekip gerekmediğine robota değil uygulamaya bakılarak karar verilmelidir.
Cobot kaynak robotu
Cobot kaynak, küçük partili atölyelerde popülerdir: kaynakçı torcu elle tutup dikişin başına ve sonuna götürür, noktaları kaydeder, robot kaynağı atar. Klasik robot programlamasından çok daha hızlıdır. Yine de her yeni parçada noktaların tek tek öğretilmesi gerekir ve cobotun sınırlı hızı ile taşıma kapasitesi ağır işlerde yetmeyebilir.
DKT’nin yapay zekâlı kaynak robotunda yaklaşım farklıdır: usta robotu elle gezdirmek yerine kaynak yerini parçanın üzerine tebeşirle işaretler. Robotun kamerası işareti tanır, en yakın dikişi bulur ve kaynağı atar. Ayrıntısı için kaynak robotu programlama yazımıza bakabilirsiniz.
Cobot mu, endüstriyel robot mu?
- Cobot: Hafif parçalar, sık değişen işler, insanla iç içe çalışma, sınırlı alan.
- Endüstriyel robot: Ağır parçalar, yüksek hız, uzun seri üretim, kapalı hücre.
- Emin değilseniz: Parça ağırlığına, döngü süresine ve operatörün robota ne kadar yakın çalışacağına bakın.
Özet
- Cobot, insanla aynı alanda çalışmak için kuvvet sınırlamalı tasarlanmış robottur.
- Kolay programlanır ve hafiftir; ama hız ve taşıma kapasitesi sınırlıdır.
- Çitsiz çalışma kararı robota göre değil, risk değerlendirmesine göre verilir.
- Kaynakta tebeşir işaretleme, noktaları tek tek öğretme ihtiyacını da ortadan kaldırır.
Cobot mu, robot mu? Birlikte karar verelim
Parçanızı ve iş akışınızı anlatın; size uygun robotu ve yaklaşık bütçeyi dönelim.
Hizmetlerimiz için endüstriyel robot kol sayfamıza bakın.