Sac açınımı, bükümlü bir sac parçanın bükülmeden önceki düz boyudur. Lazer ya da plazmada doğru boyda kesilmeyen parça abkanttan yanlış ölçüyle çıkar. Aşağıdaki ücretsiz hesaplayıcı, dış ölçülerden ve K faktöründen açınım boyunu hesaplar; birden fazla büküm ve 90° dışındaki açılar için de çalışır. Formüller, K faktörü değerleri ve silindir açınımı hesaplayıcının altında.
50 50 · U parça: 50 80 50
Boş bırakırsanız bütün bükümler 90° kabul edilir. Farklıysa her büküm için sırayla yazın: 90 135
DKT İş Hazırlama Hizmeti
Tek tek hesaplamayın, listeyi biz çıkaralım
3D modelinizi (STEP, SolidWorks, Inventor, CATIA) gönderin. Montajdaki bütün parçaları sac, profil ve dolu malzeme olarak ayırıp kesim planını ve malzeme listelerini hazırlayalım.
- Parça başı 1 USD + KDV, aynı parçalar tek sayılır
- İlk montajınız ücretsiz (50 parçaya kadar)
Açınım boyu neden dış ölçülerin toplamı değildir?
Sac bükülürken dış yüzey uzar, iç yüzey kısalır. Kalınlığın içinde boyu değişmeyen bir katman vardır; buna nötr eksen denir. Açınım boyu, nötr eksenin uzunluğudur. Nötr eksen tam ortada değil, iç yüzeye daha yakın durur. Bu konumu gösteren orana K faktörü denir: K = (nötr eksenin iç yüzeye uzaklığı) / t.
Dış ölçüleri toplayıp kesersek parça büküm sonrası uzun çıkar. İç ölçüleri toplarsak kısa çıkar. Doğru boy, büküm bölgesindeki yay uzunluğu hesaba katılarak bulunur.
Sac açınım formülleri
Her büküm için (θ = büküm açısı, radyan; R = iç radyüs; t = kalınlık):
- Büküm payı (BA): BA = θ · (R + K · t). Büküm bölgesindeki nötr eksen yayının uzunluğu.
- Dış geri çekilme (OSSB): OSSB = tan(θ / 2) · (R + t). Sanal köşeden büküm başlangıcına olan mesafe.
- Büküm düşümü (BD): BD = 2 · OSSB − BA. Dış ölçüler toplamından her büküm için düşülecek miktar.
Açınım boyu = Dış ölçüler toplamı − Σ BD
Örnek: 2 mm sac, iç radyüs 2 mm, K = 0,33, 50 × 50 L parça. 90° için BA = (π/2)·(2 + 0,33·2) ≈ 4,18 mm; OSSB = 2 + 2 = 4 mm; BD = 2·4 − 4,18 ≈ 3,82 mm. Açınım = 100 − 3,82 ≈ 96,18 mm.
K faktörü kaç alınmalı?
K faktörü malzemeye, radyüsün kalınlığa oranına (R/t) ve büküm yöntemine bağlıdır. Aşağıdaki değerler başlangıç için yaklaşık değerlerdir:
| R / t oranı | Yaklaşık K faktörü |
|---|---|
| 1’den küçük (keskin büküm) | 0,30 – 0,35 |
| 1 – 3 | 0,35 – 0,45 |
| 3’ten büyük (geniş radyüs) | 0,45 – 0,50 |
En doğru değer kendi abkantınızda yapılan deneme bükümünden bulunur. Bilinen bir düz boyu (Lf) 90° bükün ve iki dış ölçüyü (a, b) ölçün. Sonra hesaplayın: BD = a + b − Lf, BA = 2·(R + t) − BD, K = (BA / (π/2) − R) / t. Bulduğunuz K değerini aynı malzeme, kalınlık ve kalıp için kullanın.
Abkantta iç radyüs ne olur?
Havada bükümde (air bending) iç radyüsü büyük ölçüde V kalıp açıklığı belirler. Yumuşak çelik için iç radyüs yaklaşık olarak V açıklığının altıda biri kadardır (V/6). Örneğin 16 mm V kalıpta yaklaşık 2,5–2,7 mm. Paslanmaz çelikte radyüs biraz daha büyük, alüminyumda biraz daha küçük çıkar. Kesin değer için kalıp üreticisinin tablosuna ya da deneme bükümüne bakın.
Silindir (boru) sac açınımı
Silindir haline getirilecek sacın açınım boyu, ortalama çapın çevresidir:
Açınım = π × (Dış çap − t) ya da π × (İç çap + t)
Örnek: dış çapı 500 mm olacak, 5 mm sacdan silindir: π × (500 − 5) ≈ 1555,1 mm. Bu formül nötr eksenin kalınlığın ortasında olduğunu kabul eder; silindir gibi geniş radyüslü bükümlerde bu kabul gerçeğe çok yakındır. Kaynak ağzı açılacaksa ya da merdanede uç düzlük kalacaksa payı ayrıca ekleyin.
Sık yapılan hatalar
- İç ve dış ölçüyü karıştırmak: Hesaplayıcı dış ölçü ister. Elinizde iç ölçü varsa, 90° bükümlerde her büküme komşu flanşa kalınlık kadar ekleyin.
- Bütün işlerde aynı K faktörünü kullanmak: Kalınlık, malzeme ya da kalıp değişince K da değişir.
- Açıyı ters yazmak: Buradaki açı büküm açısıdır: düz sac 0°, dik büküm 90°. Parçanın iç açısı 135° ise büküm açısı 45°’dir.
- Deneme bükümü yapmamak: Seri kesimden önce bir parçayı bükmek, bütün partinin hurdaya gitmesini önler.
Sık sorulan sorular
K faktörü nedir?
Nötr eksenin iç yüzeyden uzaklığının sac kalınlığına oranıdır. Genellikle 0,3 ile 0,5 arasında değişir; açınım boyunu doğrudan etkiler.
Büküm payı ile büküm düşümü arasındaki fark nedir?
Büküm payı (BA), büküm bölgesindeki nötr eksen yayının uzunluğudur. Büküm düşümü (BD) ise dış ölçüler toplamından her büküm için çıkarılması gereken miktardır: BD = 2·OSSB − BA.
Silindir sac açınımı nasıl hesaplanır?
Açınım boyu ortalama çapın çevresidir: π × (dış çap − kalınlık). Örneğin 500 mm dış çaplı, 5 mm silindir için yaklaşık 1555 mm.
Konik sac açınımı hesaplanabilir mi?
Konik açınım yay ve açı hesabı gerektirir; bu sayfadaki araç düz bükümler ve silindir içindir. Konik parçaların açınımını 3D CAD programlarının sac metal özellikleri doğrudan çıkarır.
İlgili sayfalar
- İş hazırlama hizmeti: 3D modelden kesim ve malzeme listesi
- Profil ve sac ağırlık hesaplama
- Profil kesim optimizasyonu
- İmalat resmi nedir?
Bütün sac parçalarınızı tek listede görün
3D modelinizi gönderin. Sac parçaları kalınlığa göre ayırır, profil ve dolu malzeme listeleriyle birlikte parça başı 1 USD + KDV fiyatla hazırlarız. İlk montajınız 50 parçaya kadar ücretsiz. WhatsApp: 0547 909 99 90 · info@dokuti.com