İş Hazırlama Nedir? İş Hazırlama Mühendisi Ne Yapar?

İş hazırlama, bir ürünün tasarımını atölyenin üretebileceği bilgiye çevirme işidir. Tasarım ekibi 3D modeli ve teknik resimleri bitirir. İş hazırlama bunlardan kesim listelerini, malzeme listesini, imalat resimlerini ve iş emirlerini çıkarır. Böylece kesimci neyi kaç adet keseceğini, satın alma neyi sipariş edeceğini, ustabaşı hangi parçayı hangi sırayla imal edeceğini bilir. Bu yazıda imalatta iş hazırlamanın ne olduğunu, iş hazırlama mühendisinin ne yaptığını ve en sık yapılan hataları anlatıyoruz.

İş hazırlama sürecinde hangi işler yapılır?

Modelin kontrolü: 3D model ve resimler imalata uygun mu? Eksik parça, çakışma, ölçüsüz detay var mı?
Parçaların sınıflandırılması: Parçalar üretim yöntemine göre ayrılır. Sac parçalar lazer/abkanta, profiller testereye, dolu malzemeden işlenecek parçalar tornaya ya da frezeye gider. Hazır alınacak elemanlar (rulman, civata, motor) ayrıca listelenir.
Malzeme listesinin çıkarılması: Hangi malzemeden, hangi ölçüde, kaç adet parça gerektiği; montaj adedine göre toplam ihtiyaç.
Kesim listeleri ve kesim planı: Profiller boy ve adetle, sac parçalar kalınlığa göre listelenir. Stok boylardan en az fireyle nasıl kesileceği planlanır.
İmalat resimleri: İşlenecek parçalar için ölçü, tolerans ve yüzey bilgisi içeren resimler hazırlanır.
Operasyon sırası ve iş emirleri: Hangi parçanın hangi tezgâhta, hangi sırayla işleneceği belirlenir.
Revizyon takibi: Tasarım değiştiğinde listelerin ve resimlerin de güncellenmesi, atölyede eski dokümanın kalmaması sağlanır.

İş hazırlama mühendisi ne yapar?

İş hazırlama mühendisi (ya da teknikeri), tasarım ile üretim arasındaki köprüdür. Günlük işi kabaca şunlardır:

Tasarımdan gelen 3D modeli ve resimleri imalat açısından inceler, eksikleri tasarıma geri bildirir.
Malzeme ihtiyacını çıkarır, satın almaya sipariş listesi verir, depodaki stoğu kontrol eder.
Kesim listelerini, kesim planlarını ve imalat resimlerini hazırlar ya da hazırlatır.
Parçaların hangi yöntemle ve hangi sırayla üretileceğini belirler; atölyeye iş emri verir.
İmalat sırasında çıkan “bu ölçü ne olacak?” sorularını yanıtlar, tasarım değişikliklerini dokümanlara işler.

Kullandığı araçlar genellikle bir 3D CAD programı (SolidWorks, Inventor, CATIA ve benzeri), Excel ve varsa firmanın ERP sistemidir. İngilizcede bu rol çoğu zaman manufacturing engineer ya da production planning engineer olarak geçer. Almancadaki Arbeitsvorbereitung karşılığıyla work preparation da kullanılır.

İş hazırlama ile üretim planlama aynı şey mi?

Yakın ama aynı değil. İş hazırlama, belirli bir ürünün ne ile ve nasıl üretileceğini belirler: listeler, resimler, operasyonlar. Üretim planlama ise ne zaman ve hangi kapasiteyle üretileceğini planlar: termin, tezgâh yükü, vardiya. Küçük firmalarda iki iş çoğu zaman aynı kişide toplanır; büyük firmalarda ayrı departmanlardır.

İş hazırlamada en sık yapılan hatalar

Ayna parçaları tek saymak: Sağ ve sol parça modelde tek dosyayken listede de tek satır kalır; atölye yarısını keser.
Montaj adedini çarpmayı unutmak: Bir makinede 4 adet olan parça, 3 makine üretilecekse 12 adettir. Alt montajların adetleri de çarpılmalıdır.
Revizyon sonrası eski listeyle kesim: Tasarım değişir, liste güncellenmez; atölye eski ölçüyle keser.
Aynı profili farklı adlarla yazmak: “40x40x2”, “40*40*2 kutu”, “□40×2” aynı malzemedir ama listede ayrı satır olur; sipariş ve kesim planı bozulur.
Kaynak ve işleme paylarını unutmak: Talaşlı işlenecek parçanın ham ölçüsü, bitmiş ölçüden büyük olmalıdır.
Hazır alınacak elemanları atlamak: Civata, rulman, conta gibi elemanlar modelde var ama listede yoksa montaj günü eksik çıkar.

İş hazırlamayı hızlandırmanın yolları

Modeli düzenli kurmak: Parça adları, malzeme bilgisi ve profil tipleri modelde doğru tanımlıysa listeler de doğru çıkar.
Listeleri CAD’den otomatik almak: Elle yazılan liste hataya açıktır. CAD programlarının malzeme listesi ve kaynaklı yapı (weldment) kesim listesi özellikleri, ya da bu iş için yazılmış yardımcı yazılımlar zamanı ciddi biçimde kısaltır.
Standart şablon kullanmak: Her iş için aynı sütunlara sahip liste ve aynı antetli resim şablonu, atölyenin alışmasını kolaylaştırır.
İşi dışarıya vermek: Tasarım ekibi yoğunsa liste işi beklemek zorunda kalmaz. Tamamen dosya üzerinden yürüdüğü için iş hazırlama kolayca dışarıdan alınabilen bir iştir.

İş hazırlamayı dışarıdan almak

Biz bu işi hizmet olarak yapıyoruz. 3D modelinizi gönderiyorsunuz. Kesim planını, profil listesini, sac ve dolu malzeme listelerini ve toplam malzeme listesini kendi yazılımımızla çıkarıp size teslim ediyoruz. İsterseniz teknik resimleri de çiziyoruz. Fiyat parça başı 1 USD + KDV, teknik resim hariç. Bizimle ilk kez çalışıyorsanız 50 parçaya kadar bir montaj ücretsiz. Ayrıntılar iş hazırlama hizmeti sayfamızda.

İşinizi bize paslayın

Sık sorulan sorular

İş hazırlama hangi departmana bağlıdır?

Firmaya göre değişir; çoğu zaman teknik ofis, üretim planlama ya da mühendislik departmanına bağlıdır. Küçük işletmelerde tasarımcı ya da ustabaşı bu işi kendisi yapar.

İş hazırlama mühendisi ile tasarım mühendisi arasındaki fark nedir?

Tasarım mühendisi ürünün ne olacağını tasarlar; iş hazırlama mühendisi tasarlanan ürünün atölyede nasıl üretileceğini hazırlar: listeler, resimler, operasyonlar ve iş emirleri.

İş hazırlama için hangi programlar kullanılır?

Genellikle bir 3D CAD programı (SolidWorks, Inventor, CATIA ve benzeri), Excel ve firmanın ERP sistemi kullanılır. Listeleri modelden otomatik çıkaran yardımcı yazılımlar da işi hızlandırır.

İş hazırlama dışarıdan yaptırılabilir mi?

Evet. İş tamamen 3D model ve dosyalar üzerinden yürüdüğü için dışarıya verilebilir. Biz 3D modelden kesim ve malzeme listelerini parça başı 1 USD + KDV fiyatla çıkarıyoruz; ilk montaj 50 parçaya kadar ücretsiz.